خانه / آموزش / ربا در معامله چگونه است؟

ربا در معامله چگونه است؟

ربا در معامله
هر داد و ستدی که در آن یکی از دو مورد زیر باشد، حرام است:
۱ـ ثمن و مثمن( جنس و عوض)

یعنی از یک جنس و از یک طرف زیادتر از دیگری باشد. مثل برنج به برنج، روغن به روغن معامله نماید با زیادتی یا یک من گندم با یک من و نیم.
اگر یکی از دو جنس سالم یا اعلی و دیگری معیوب یا کم ارزش باشد یا تفاوت قیمت داشته باشند، باز هم ربا است و حرام می باشد.

یا مثلاً مس درست را بدهد و مس شکسته بیشتری بگیرد یا برنج صدری بدهد و برنج طارم بیشتری بگیرد و یا طلای ساخته را بدهد و طلای بیشتر نساخته بگیرد، ربای حرام است.

ـ اگر چیزی را که اضافه می گیرد، غیر از جنسی باشد که می فروشد،
مثلاً یک من گندم به یک من گندم و یک قران پول بفروشد، باز هم ربا و حرام است و اگر چیزی زیادتر نگیرد، ولی شرط کند که خریدار برای او عملی انجام دهد، ربا و حرام است.

ـ جنسی را که می فروشد و عوضی را که می گیرد، اگر از یک جنس باشد، ربا است. مثل گندم و جو که یک جنس در ربا حساب می شود؛ یعنی یک من گندم بدهد و یک من و نیم جو بگیرد، ربا حرام است.
پس اگر جنسی با جنس دیگری معاوضه شود ربا نیست، مثلاً برنج را به گندم که دو جنس متفاوت است.

۲ـ آن جنس کشیدنی و پیمانه کردنی باشد و ملاک و معیار نحوه ی معاملات همان شهر است.
ـ اگر جنسی را که در بعضی از شهرها با وزن یا پیمانه می فروشند و در بعضی از شهرها با شماره معامله می کنند،

اگر در شهری که آن را با وزن و پیمانه می فروشند زیادتر بگیرد، ربا و حرام است و در شهر دیگر ربا نیست.
ـ پس اگر چیزی را که مثل پارچه با متر و ذرع می فروشند یا چیزی را که مثل گردو و تخم مرغ با شماره معامله می کنند بفروشد و زیادتر بگیرد، مثلاً ده تخم مرغ بدهد و یازده تا بگیرد، اشکال ندارد.

توجّه
اگر برای فرار از ربا، یک کیلو گندم خوب را به دو کیلو گندم خوب مثل آن بخواهد نسیه بفروشد و برای فرار از ربا چیزی بر همان یک کیلو گندم اضافه کند، جایز نیست.
چهار طایفه ربا ندارند:
۱ـ پدر و فرزند(مادر و فرزند ربا دارد)، ضمناً بین پسر و دختر هم فرقی نیست و حتّی نوه و نتیجه و…

۲ ـ زن و شوهر(عقد دائم)

۳ـ مسلمان و کافر(مشروط به این که شخص زیاد گیرنده مسلمان باشد)، البتّه کافر ذمّی که در کشور مسلمانان است را شامل نمی شود.

۴ـ عبد و مولا

آفات رباخواری

۱ـ دیوانگی و عدم تعادل
اَلَّذینَ یَاکلُوُنَ الرِّبا لا یَقوُموُنَ اِلاّ کَما یَقُومُ الَّذی یَتَخَبَّطُهُ الشَّیطانُ مِنَ المَسِّ ذلِکَ بِاَنَّهُم قالوُا اِنَّمَا البَیعُ مِثلُ الرِّبا وَ اَحَلَّ اللُهُ البَیعَ وَ حَرَّمَ الرِّبا فَمَن جاءَهُ مَوعَظِهَ مِن رَبّهِ فَانتَهی فَلَه ماسَلَفَ وَ اَمرُهُ اِلَی اللهِ وَ مَن عادَ فَاُولئِکَ اَصحابُ النّارِ هُم فیها خالِدُونَ
کسانی که ربا می خورند و بر نمی خیزند، مگر مانند کسی می باشد که بر اثر تماس شیطان دیوانه شده(کنایه از بیماری روانی و جنون) و نمی تواند تعادل خود را حفظ کند(گاهی زمین می خورد، گاهی به پا می خیزد) و این به خاطر آن است که گفتند بیع هم مانند ربا است(و تفاوتی میان آن دو نیست)، در حالی که خداوند بیع را حلال کرده و ربا را حرام (زیرا تفاوت بسیار وجود دارد). اگر کسی موعظه و اندرز الهی به او رسید و از رباخواری خودداری کرد،

سودهایی که در سابق(قبل از نزول حکم تحریم) به دست آورده مال است(و این حکم گذشته را شامل نمی شود) و کار او به خدا واگذار می شود(و گذشته ی او را خواهد بخشید)، امّا کسانی که بازگردند(مجدّداً مرتکب این گناه بشوند) اهل آتش خواهند بود و همیشه در آن می مانند.

ـ امام صادق(علیه السّلام):
رباخوار از دنیا بیرون نمی رود، مگر این که به نوعی از جنون مبتلا خواهد شد.

۲ـ انجام بدترین معامله
ـ امام باقر(علیه السّلام):
بدترین کسب ها معامله ی ربایی است.

۳ـ ناپایداری معاملات ربایی
ـ خداوند می فرماید:
یَمحَقُ اللهُ الرِّبا و یُربی الصَّدقات
خداوند ربا را نابود می کند و صدقات را افزایش می دهد.

۴ـ بی ایمانی
یا اَیُّهَا الَّذینَ آمَنَوا اتَّقُوا اللهَ و ذَرُوا ما بَقِیَ مِنَ الرِّبا اِن کُنتُم مُؤمنِینَ
ای کسانی که ایمان آورده اید! از خدا بپرهیزید و آن چه از(مطالبات) ربا باقی مانده، رها کنید اگر ایمان دارید.

۵ـ جنگ با خدا و رسول خدا(صلّی الله علیه و آله و سلّم)

فَاِن لَم تَفعَلُوا فاذَنُوا بِحَربٍ مِنَ اللهِ وَ رَسُولِه وَ اِن تُبتُم فَلَکُم رُؤُسُ اَموالِکُم لا تَظلِمُونَ وَ لا تُظلَمُونَ
اگر ترک رباخواری نمی کنید، بدانید به جنگ با خدا و رسولش رو به رو خواهید بود و اگر توبه کنید سرمایه های شما از آن شما است(اصل سرمایه ی بدون سود) نه ستم می کنید و نه بر شما ستم وارد می شود.

۶ـ گناهی بدتر از زنا با محارم
ـ امام صادق(علیه السّلام):
یک درهم ربا گرفتن، از هفتاد مرتبه زنا کردن با محارم خود نزد خداوند بدتر است.

۷ـ عذاب های الهی در دنیا
ـ پیامبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) :
هرگاه امّت من رباخوار شوند، به زلزله و فرو رفتن در زمین مبتلا می شوند.

۸ـ ناسپاسی و محرومیت از محبّت خداوند
گفتیم: بعد از آن خداوند می فرماید ربا را نابود می کند و صدقات را افزایش می دهد، می فرماید:
وَ اللهُ لا یُحِبُّ کُلَّ کَفّارٍ اَثیمٍ
خداوند هیچ انسان ناسپاس و گنه کار را دوست نمی دارد.

برگرفته از کتاب در محضر امیرالمؤمنین (علیه السّلام) – جلد۴

افزایش اعضای کانال تلگرام

درباره ی مجتبی سلمانی زاده کاخکی

کارشناس حسابداری و کارمند بانک علاقمند به مباحث مالی-علاقمند به ساده کردن مباحث به نحوی که درک آن برای کلیه مخاطبین مقدور باشد

همچنین ببینید

عقد مرابحه

تعریف عقد مرابحه به زبان ساده

مرابحه يكي از عقود اسلامي است و عبارتست از «‌فروش كالا به بهاي معلوم به …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *